Bireysel Emeklilik

Tarihçe

Bireysel Emeklilik Sistemi, 4632 sayl, Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatrm Sistemi Kanununun; Bata Maliye Bakanl, Çalma ve Sosyal Güvenlik Bakanl, Hazine Müstearl ve Sermaye Piyasas Kurulu olmak üzere ilgili tüm kesimlerin görü ve önerilerinin deerlendirildii ortak bir metin ve sosyal güvenlik reformunun bir parças olarak TBMM tarafndan 28 Mart 2001 tarihinde kabul edilip, 7 Nisan 2001 tarih ve 4366 sayl Resmi Gazete’de yaymlanmasyla devreye girmitir. Kanun, yaym tarihinden itibaren 6 ay sonra 7 Ekim 2001 tarihinde yürürlüe girmitir.

Sisteme Kimler ve Nasl Katlabilir?

Sisteme medeni haklarn kullanma ehliyetine sahip olan yani belirli sebeplerle erken yata evlenmi 15 yandaki kiiler de sisteme katlabilir. Sisteme katlm için herhangi bir iyerinde çalma zorunluluu yoktur. Sisteme katlacak kiiler, bireysel emeklilik irketiyle bir emeklilik sözlemesi imzalamak suretiyle sisteme girilerini yaparlar. Sözleme; katlmclarn sisteme girmesine, ayrlmasna, emekli olmasna, katklarn ödenmesine, bu katklarn bireysel emeklilik hesaplarnda izlenmesine, fonlarda yatrma yönlendirilmesine ve katlmc veya lehdarlarna yaplacak olan ödemelere ilikin esaslar içerir. Katlmclarn ödedikleri katk paylar, bireysel emeklilik irketi tarafndan oluturulan ve katlmclarn seçtii Emeklilik Yatrm Fonlarnda deerlendirilir. Katlmclar katk paylarnn yatrma yönlendirildii bu fonlar senede dört kez deitirebilme hakkna sahiptirler. Bu hak sayesinde, zaman içerisinde piyasalarda veya kendi risk tercihlerinde oluan deiikliklere göre bireysel emeklilik hesaplarndaki birikimlerinin bulunduu fonlar ksmen de olsa yönetebilme imkânna sahip olurlar.

Sistemden Emekli Olarak Ayrlma

Katlmclar, Bireysel Emeklilik Sisteminde sözlemenin imzaland tarihten itibaren en az 10 yl (120 adet) prim ödedikten sonra emekli olmaya hak kazanrlar. Emeklilie hak kazanan katlmclar, kendilerine salanan vergi avantajlarndan faydalanmak suretiyle hesaplarndaki birikimlerini toplu olarak alabilir veya kendilerine maa balanmasn talep edebilirler.

Sakatlk veya Ölüm Halinde Ayrlmalar

Emeklilik sözlemesi süresi içerisinde, katlmcnn vefat etmesi halinde sözlemede belirtilen lehdarna veya kanuni mirasçsna, sürekli i göremezlik durumunun ortaya çkmas halinde ise katlmcya, bireysel emeklilik hesabndaki birikimler ödenir.

Emeklilie Hak Kazanmadan Ayrlmalarda

Katlmcnn emeklilie hak kazanmadan sistemden ayrlma talebinde bulunmas halinde ise, bu süre 10 yldan önce ise stopaj olarak %15, 10 yldan sonra ancak 56 yandan önce ise %10 kesinti uygulanr ve bireysel emeklilik hesabndaki birikimler emeklilik sözlemesi hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.

Bireysel Emeklilik Sisteminde Vergi Avantaj

Katlmc kendisi veya ei adna ödedii katk paylarn gelir vergisi matrahndan düebilir. verenler de çalanlar adna ödedikleri katk paylarn vergi matrahlarndan düebilirler. Bireysel emeklilik sistemine ödenen katk paylarnn;
Ücretli çalanlar ücretinin %10'unu,

Yllk beyanname verenler beyan ettikleri gelirin %10'unu, ve asgari ücretin yllk bürüt tutarn amamak üzere gelir vergisi matrahndan indirebilirler.

verenler yine yukardaki limitler çerçevesinde dorudan gider yazmak sureti ile kurumlar vergisi matrahndan indirilebilirler.

Yllk beyannamede indirim konusu yaplacak prim veya katk paynn, beyannamenin ilgili olduu yl ile ilikili olmas ve bu yln sonuna kadar ödenmesi, ücretlere ilikin indirimde ise ücretin ilgili olduu ay ile ilikili olmas ve bu aylk dönemin sonuna kadar ödenmi olmas gerekmektedir.

Emeklilikte Salanan Vergi Avantaj

Bireysel emeklilik sisteminden emeklilie hak kazananlar (vefat, maluliyet veya tasfiye gibi nedenlerle ayrlanlar da dahil olmak üzere);
Ödemelerin %25’i vergiden muaf tutulup, geri kalan meblaa %5 stopaj kesintisi uygulanr. Toplam tutara uygulanan stopaj %3,75’tir.

Emekli Olmadan Ayrlmalarda Yaplan Vergi Kesintileri

10 yl süre ile katk pay ödemeden sistemden ayrlnld taktirde;
Toplam birikiminiz üzerinden %15.
10 yl süre ile katk pay ödemi olmakla birlikte emeklilik hakk kazanmadan ayrlmalarda ise;
Toplam birikim üzerinden %10 stopaj ödenir.